Bệnh tật ở nước ta bị ảnh hưởng không nhỏ bởi khí hậu và hoàn cảnh thực tế bởi nước ta một nước nhiệt đới, mưa nhiều, gần như quanh năm khí hậu ẩm thấp, nóng lạnh bất thường, thay đổi đột ngột. Nhân dân ta, tuyệt đại đa số, từ ngàn xưa đã sống rất khó khăn, thiếu thốn: nhà ở thấp hẹp, thiếu ánh sáng, thiếu không khí, ăn uống không đủ chất, không đủ no, lao động lại nặng nhọc, quá sức.
Nhìn vào thực tế, ta thấy những bệnh như đau khớp xương, phù thũng, hen suyễn, huyêt áp cao, thần kinh suy nhược thuộc về bệnh tam âm (bệnh nhiệt) hay bị chủ yếu vào những ngày ẩm ướt. Những người có bệnh nặng cũng qua đời trong thời gian đó. Vào cuối xuân sang hạ, trẻ em phát sinh bệnh sởi, bệnh đậu mùa. Mùa hạ, trong những ngày nắng khốc liệt, đột ngột đổ mưa hay phát sinh bệnh kiết lỵ. Ngay cả đến gia cầm, gia súc cũng thường phát hiện có bệnh vào thời gian có nhiều hơi ẩm, mà bệnh hàn chiếm phần đa số. Trong mấy năm nay chỉ mấy tháng khô ráo là ít bệnh mà thôi.
Khi chẩn đoán và trị bệnh, chúng ta phải căn cứ vào môi trường bên trong bệnh nhân là con người thể tạng hàn hay tạng nhiệt, môi trường môi trường bên ngoài là khí hậu ẩm hay khô, và điều kiện sinh hoạt của người ta thế nào, cũng như vấn đề di truyền huyết thống.
Chúng ta còn cần phân biệt mạch thường hay mạch biến, nhận định chân tượng hay giả tương là những hiên tượng đang diễn tiến trong cơ thể bệnh nhân,. Từ đó, chúng ta mới có cơ sở vững vàng, để biện chứng một cách rõ ràng nhất. Nói tóm lại, nếu chúng ta không quan tâm đến mối tương quan giữa các cơ quan, tổ chức, hệ thống, đến sự phát triển không ngừng và mâu thuẫn của chúng trong cơ thể bệnh nhân, thì không thể thấy được sự thật của bệnh, mà chỉ thấy được hiện tượng bề ngoài của bệnh mà thôi.
Vì bệnh chứng giống nhau mà bản chất hàn nhiệt cùa bệnh khác nhau, cho nên được liệu cũng theo để mà thay đổi khác nhau, không một vị thuốc nàọ tuyệt đối có lợi hay có hại cho một chứng bệnh nào. Ví như vị bán hạ chẳng hạn, nó rất có hại đối với chứng nhiệt khát, nhiệt táo, mà rất có lợi đối với chứng hàn khát, hàn táo và hàn thấp.
Trên đây, căn cứ vào hoàn cảnh đặc biệt của nước ta mà chúng tôi nói bệnh tam âm phát sinh nhiều hơn. Song loại bệnh nào nhiều hơn, điều đó không quan hệ, cái chính là phải dựa vào phép biện chứng, nhận định một cách khách quan, xác định cho được bệnh thuộc tam âm hay tam dương để có được phương pháp điều trị thích hợp.

