Như tôi đã chia sẻ ở phần 1 về lý do tại sao từ xưa các thầy thuốc đông y có thể bắt mạch, tìm ra được bệnh và chữa khỏi rất nhiều bệnh nhân. Thậm chí chẩn đoán bệnh còn chính xác hơn so với nhiều phương pháp y học hiện đại ngày nay. Hôm nay tôi xin dành thời gian nói chi tiết về sự khác nhau của 3 loại bệnh dương khi thầy thuốc bắt mạch để mọi người hiểu sâu hơn. Thâm chí có thể tự chẩn đoán bệnh cho mình.
Cả 6 loại bệnh hình là bệnh Thái dương, bệnh Thiếu dương, bệnh Dương minh, bệnh Thái âm, bệnh Thiếu âm và bệnh Quyết âm, mỗi bệnh đều có mạch tượng và những triệu chứng đặc trưng để nhận biết loại bệnh đó.
Với bệnh Thái Dương, khi bắt mạch sẽ thấy mạch phù, đầu nhức, gáy cứng, phát nhiệt mà sợ rét.
Bệnh Thiếu dương, mạch huyền tế hoặc trầm khẩn, miệng đắng, cổ họng khô, mắt hoa, phát cơn rét đến cơn nóng, trong lồng ngực và hai bên sườn đầy hơi bí bách lắm, người lìm lịm không muốn ăn uống, tim rạo rực, hay buồn nôn.
Bệnh Dương minh có mạch dại, có tính chất cực nhiệt xung thực ở dạ dày và ruột, toàn thân nóng có mồ hôi, không sợ rét mà sợ nóng. Bệnh Dương minh có hai chức trạng:
Toàn thân nóng, ra nhiều mồ hôi, miệng khát, lưỡi khô, tim rạo rực, trong ruột không có phân táo kết, nhiệt tà ở dạ dày, ruột và tản mạn khắp thân thể từ trong ra ngoài cơ phục. Mạch tượng hiện ra phù hoạt hoặc hồng dại. Đó gọi là chứng “Dương minh kinh”.
Nếu bệnh nhân chiều hôm phát cơn trào nhiệt (cơn nóng lên xuống đúng giờ), tay chân dâm dấp mồ hôi, bụng đầy cứng mà đau, đại tiện bí kết, mê man nói nhảm, bệnh nặng thì tinh thần hoảng hốt, mê man không biết sự việc gì, nhãn cầu lờ đờ mất vẻ trong sáng, mắt nhìn trừng trừng, có cơn ho, tay suyễn nhẹ, tay quờ quạng (tục gọi là “bắt chuồn chuồn”); lưỡi có khi có gáu vàng hoặc đen, trên mặt lưỡi có nổi gai và nóng hôi hổi. Mạch tượng hiện ra trầm, thực mà có lực. Đó gọi là chứng “Dương minh phủ”, cũng gọi là chứng “Chính dương dương minh”… Chứng này nguy cấp hơn chứng trên, và là chứng nặng nhất trong ba loại bệnh tam dương.
Trên đây là những biểu hiện của ba loại bệnh tam dương, nếu có chuyên môn và hiểu về bắt mạch thì hoàn toàn có thể dựa vào để chẩn đoán bệnh đi đúng hướng điều trị.
Đông y là nền y học đã ra đời từ lâu và không phải tự nhiên mà nó tồn tại được đến hiện nay. Việc sử dụng kiến thức đông y để bắt mạch chẩn bệnh là hoàn toàn có cơ sở khoa học và đáng tin cậy.