Như đã chia sẻ về 6 loại bệnh hình theo phương pháp chữa bệnh của Thánh y Trương Trọng Cảnh, hôm nay tôi sẽ chia sẻ chi tiết về mạch và biểu hiện của 3 loại bệnh âm cùng một số trường hợp cần chú ý khi bắt mạch.
Ba loại bệnh âm gồm bệnh Thái âm, bệnh Thiếu âm và bệnh Quyết âm, ba loại bệnh âm đều thuộc bản chất âm thiên thắng tức bệnh hàn, mỗi loại có một mạch tượng riêng, sau đây tôi xin trình bày một số phương pháp để nhận thức từng loại bệnh âm.
Bệnh Thái âm, mạch hoãn và nhược, bụng đầy và đau từng lúc, ăn vào thì thổ ra, đi ngoài nhiều.
Bản chất bệnh có tính hàn ở tỳ và vị.
Bệnh Thiếu âm, mạch vi tế, chỉ sợ rét không sợ nóng, hay cảm thấy buồn ngủ, tinh thần bạc nhược, mắt lơ mơ có trạng thái nửa thức nửa ngủ, tay chân giá lạnh. Tính chất bệnh là cực hàn, chủ yếu ở tâm và thận, hàn tà còn ở khắp cơ thể từ trong phủ tạng ra ngoài cơ nhục. Hay buồn ngủ là mục tiêu dùng để phân biệt bệnh thiếu âm với 5 loại bệnh còn lại, nhất là phân biệt với bệnh Dương minh; vì hai loại bệnh này, trong khi có sốt thương hàn, thường hay phát hiện những chứng trạng tương đối giống nhau; nếu không chú ý có thể nhầm lẫn sẽ rất nguy hiểm.
Bệnh Quyết âm, mạch vi, tế, hầu như muốn tuyệt hoặc trầm, trì, vô lực, bệnh nhân khát nhưng uống nước không khỏi khát, khí từ hạ tiêu đưa lên làm tim nóng và đau, bụng đói mà miệng không muốn ăn, ăn vào thì thổ ra giun, nếu uống thuốc hạ thì đi ngoài không dứt. Tính chất bệnh căn bản thuộc hàn, có khi phần nửa người bên dưới là lạnh dồn nhiệt lên trên, cho nên nửa phần người bên trên nóng,vì vậy bệnh Quyết âm còn gọi là chứng thượng nhiệt hạ hàn.
Một số điều cần lưu ý khi bắt mạch chẩn bệnh theo phương pháp của thánh y Trương Trọng Cảnh
Khi mới phát bệnh, ví dụ như bệnh Thái dương nếu điều trị bệnh chưa khỏi, mà xuất hiện dấu hiệu chuyển sang bệnh Thiếu dương thì gọi là Thái dương Thiếu dương tính bệnh; bệnh Thái dương có trước chưa khỏi lại chuyển sang bệnh Dương minh gọi là Thái dương Dương minh tính bệnh.
Bệnh Thái dương và bệnh Thiếu dương đồng thời cùng phát gọi là Thái dương Thiếu dương hợp bệnh; bệnh Thiếu dương và bệnh Dương minh đồng thời cùng phát bệnh gọi là Thiếu dương Dương minh hợp bệnh. Cả ba bệnh cùng phát một lúc gọi là tam dương hợp bệnh. Khi đó, tính bệnh và hợp bệnh có phương pháp điều trị khác nhau.
Để hiểu rõ hơn về phương pháp chẩn bệnh này còn phải nghiên cứu và tìm hiểu sâu hơn về kiến thức bắt mạch cũng như trị bệnh trong đông y. Qua những chia sẻ sơ lược của mình, tôi mong bạn đọc có thể hiểu được cơ sở của việc chẩn bệnh bằng bắt mạch là khoa học và rõ ràng.