Đông y gọi bệnh hen là bệnh suyễn. Cũng như những bệnh khác, tài liệu về nguyên nhân phát bệnh có rất nhiều, đại lược do thần kinh, do ăn uống, do đàm ẩm, do thuỷ đình, phong hàn, hoả tà, tỳ, phễ, khi hư, can, thân khí hư v.v… Trị bệnh hen mạch thực đại khái có 6 phép:
1. Tuyên phê khai biểu
2. Thanh hoả tả phế.
3. Hạ đàm khai bế
4. Giáng khí bình suyễn
5. Tuyên phế thạnh nhiệt
6. Tuyên phế thanh nhiệt hoá đàm
Có rất nhiều dược phương
Những tài liệu ấy, lỷ luận rất trừu tượng khó lòng lĩnh hội được. Do đó, thông thường người ta hay dùng phương pháp trục đàm thanh nhiệt. Gặp chứng thực cũng có khi khỏi bệnh, gặp chứng hư cũng có khi tạm khỏi nhất thời, vì trong cơ thể bớt được đàm ẩm, không làm trở ngại việc hô hấp. Sau đó ít lâu, cơ năng vốn suy giảm, không đào thải được thành phần nước thừa trong cơ thể, lại sinh ra lớp đàm ẩm khác, khiến cho bệnh tái phát. Nếu lại cứ tiếp tục trục đàm thanh nhiệt cơ năng một ngày một suy giảm thêm bệnh nhân có thể thành bệnh hư lao.
Ngay từ khi mới khôn lớn, chúng tôi đã từng trực tiếp phục vụ bệnh nhân (người thân trong gia đình): sắc thuốc, theo dõi bệnh, có khi năm sáu tháng, có khi hàng năm, cho nên chúng tôi quen thuộc với những bài Quy lư, Lục vị, Thập toàn đại bổ .v.v…, chúng tôi cũng chăm chú lắng nghe y lý của các vị lương y là người trong gia tộc hoặc là người ngoài đã tham gia chữa bệnh bà nội, bà ngoại, cha, chú chúng tôi, chứng cục bệnh nhân nói trên đều bị biến chứng: hoặc phù thũng hoặc đường tiết mà qua đời.
Vợ tôi hồi hai mươi chín tuổi, sau khi ở cữ, người có suy nhược đôi chút, theo lời một vị lương y ăn thịt gà hầm với tam thất để cho bổ huyết. Nào ngờ ăn nhiều tam thất sinh, ra suy yếu dần dần, rối chiều chiều phát cơn trào nhiệt. Các thầy thuốc Đông y xem bệnh, người này cho là bệnh âm hư phát nhiệt, người khác cho là bệnh cốt, nhưng người nào cũng cho uống thuốc hàn lương mà không khỏi.
Thầy thuốc tây y cho là bệnh suy nhược toàn thân, chữa mãi cũng không khỏi. Sau lại uống thuốc Đông y, thuỷ chung vẫn là tư âm giáng hoả. Bệnh dai dẳng đến hơn một năm, bệnh nhan tạ thế với bệnh cổ trưởng!

